SÁU DÂN LÀ AI

     
tháng Sáu năm nay, tròn mười năm “chú Sáu Dân” rời cõi tạm. Xin cám ơn người Đô Thị đã cho tôi thời cơ để thủ thỉ với “chú Sáu Dân” một lần. Để lại thấy chú vẫn chưa đi xa.

LTS: Võ Văn Kiệt (1922 - 2008) là một trong nhân vật trông rất nổi bật trong sản phẩm ngũ chỉ huy của tổ quốc qua nhiều thời kỳ. Tăm tiếng của ông cùng với rất nhiều cộng sự ở các cấp nối liền với Đổi mới, từ phần lớn quyết sách xóa sổ cơ chế kinh tế quan liêu bao cấp cho đến các công trình đặt gốc rễ cho phân phát triển: thủy điện Trị An, khai thác Đồng Tháp Mười, tứ giác Long Xuyên, con đường dây cài điện 500KV Bắc - Nam, con đường Bắc Thăng Long - Nội Bài, đường Trường sơn công nghiệp hóa, nhà máy lọc dầu Dung Quất, ban hành nghị định ra đời Đại học nước nhà Hà Nội với TP.HCM, mở màn thời kỳ đại học đa lĩnh vực, cải thiện quyền tự công ty trong hệ thống giáo dục đh Việt Nam...

Bạn đang xem: Sáu dân là ai

Trong thời gian làm thủ tướng mạo (1991-1997), là thời kỳ tổ quốc còn bị vây hãm cấm vận, Võ Văn Kiệt duy trì vai trò nòng cốt thực hiện chủ trương “phá vây” và chế độ đa phương hóa, đa dạng mẫu mã hóa quan hệ đối ngoại của Việt Nam.

Những năm sau thời điểm rời khỏi chính trường, con fan chính trị trong ông vẫn sôi sục trung ương huyết, thể hiện giữa những bài báo, phần nhiều bức thư gửi bè lũ lãnh đạo tối đa của Đảng, trình diễn thẳng thắn về nhiều sự việc cốt lõi của đất nước.

Ngày 11.6.2008, nguyên Thủ tướng tá Võ Văn Kiệt bất ngờ đột ngột qua đời độ tuổi 86. Ko lâu trước khi lâm bệnh, ông vẫn còn hồ hởi thuộc nhóm chuyên gia sẵn sàng lên đường đi Hà Lan tìm hiểu kinh nghiệm trị thủy, sẽ giúp đỡ người dân hạn chế lại nước biển cả dâng vày sự nóng dần lên của Trái đất...

Nhân tròn 10 năm ngày nguyên Thủ tướng mạo Võ Văn Kiệt tạ thế (11.6.2008 - 2018), tín đồ Đô Thị triển khai chuyên đề này để nhìn lại một chân dung lãnh đạo quốc gia đồng thời cũng là chính khách trong trái tim dân với mong muốn share cùng bạn đọc những bài học kinh nghiệm về nhân phương pháp lãnh đạo vẫn vẫn là một yên cầu lớn trong quá trình hiện nay.

Người Đô Thị giới thiệu nội dung bài viết đầu tiên trong siêng đề "Di sản Võ Văn Kiệt" của tác giả Lương Thị Bích Ngọc.

_______________

Chuyện của những người học trò

Hồi còn làm ở VietNamNet, thỉnh phảng phất tôi phỏng vấn “chú Sáu Dân”, thẳng hoặc nói chuyện qua điện thoại. Tôi cứ viết thoải mái và dễ chịu rồi gửi thư điện tử qua lại qua thư ký. Khi ông biến chuyển “ông già về hưu” sinh sống ở tp.hcm - như lời ông tuyệt nói thì mọi contact lại trải qua người giúp vấn đề mới của ông. Mỗi khi cần sửa sang nào đấy trong bài xích vở, bạn ấy call lại khôn xiết khẽ khàng, siêu khiêm nhường: “Dạ chú Sáu nói do vậy vậy chị à...”. 

Người giúp việc ấy khôn cùng ít nói, chỉ hay mỉm cười hiền hiền. Thỉnh thoảng trao đổi một vài câu, có cảm giác đúng là vô cùng “Dân” còn đúng như thế nào, cũng khó khăn diễn tả. Đặc biệt, các bạn ấy phát âm ý của người vấn đáp và người được phỏng vấn và phần đông cố để cả phía 2 bên cảm thấy dễ dàng chịu, dễ làm việc. 

... Đôi lúc có cảm xúc bạn ấy cũng có gì kia giống như thể với một đường nét của “chú Sáu Dân”, đấy là bên cạnh đó có nỗi niềm cứ đậy vào sâu, thật sâu, chỉ đem thú vui đến cùng với người, với đời.

Lần thứ nhất nhìn thấy các bạn ấy buồn, rất bi thảm là sau thời điểm “chú Sáu Dân” mất chừng vài tháng. Chúng tôi gặp gỡ nhau trên nhà ở trong nhà thơ Việt Phương. Bố chú cháu ngồi quanh bàn nước. Ấm nước ngày mưa lúc đầu tỏa sương rồi nguội ngắt cũng vẫn không có bất kì ai uống. Rất khó vào chuyện. Ngồi chút rồi các bạn ấy chào, lặng lẽ ra dắt xe sản phẩm công nghệ về. Tôi nhìn thấy ở bạn ấy nỗi bi đát của một con người đủ từng trải và vừa trải qua mất mát lớn, một khoảng tầm trống, một nỗi đau không dễ gọi tên.

Cách đây tư năm, hôm trước giỗ “chú Sáu Dân”, bạn ấy bảo: “Chị vẫn muốn đi thăm mộ chú Sáu Dân cần không?” 

...Khuôn viên chiêu mộ “chú Sáu Dân” hôm ấy cũng giống như thường lệ, bình dị và ấm áp giữa nghĩa trang... Các hoa tươi, những lọ đựng hoa được gặm chăm chút. 

Một cái xe dừng trước cổng. Gồm hai fan bước xuống. Bạn ra sau ôm theo một bó sen to lớn được bọc kỹ, xin chào hỏi có vẻ rất rất gần gũi với chị buôn bán hương hoa sinh hoạt nghĩa trang rồi với ra mộ, túa ra, chậm trễ cắm vào lọ hoa. Tôi nhìn thấy một tín đồ đứng yên trầm lặng. Một người lấn sân vào trong, ngồi xuống, đặt hai tay lên ngôi mộ, như thể muốn nắm tay người trong tim đất. Cứ vậy lặng lẽ một lúc lâu như thể họ sẽ nói chuyện gì đó với nhau.

Xem thêm: Các Loại Liên Từ Tiếng Anh Là Gì, Liên Từ Là Gì

*

Ảnh: Thu Thủy

Sau này tôi nghe nói năm nào chúng ta cũng bay vào đêm trước ngày giỗ nhằm sáng ra thắp nhang ở nhà cô cầm (phu nhân ráng Thủ tướng mạo Võ Văn Kiệt), bên chị Hiếu Dân (con gái nạm Thủ tướng) với ra tuyển mộ “chú Sáu Dân”. Năm nào dịp giỗ “chú Sáu Dân” cũng đều có ba bó sen hái từ hồ Tây… mẩu truyện làm tôi bỗng nhiên nhớ tòa nhà lá của Ủy viên trực thuộc Trung ương Cục miền nam Võ Văn Kiệt làm việc chiến khu vực D - Tây Ninh năm nào. địa điểm ấy thời điểm nào cũng đều có những giò lan đang nở hoa. Hình như những người thân đã gọi sự bình dị mà lãng mạn, tinh tế và sắc sảo của người lũ ông xuất hiện từ bưng biền, từng xông trộn trận mạc.

Tôi cũng được biết có người giúp việc cho ông sau này giữa những khoảnh khắc cạnh tranh khăn luôn nhìn lên ảnh ông mà vượt qua, mà lại tự răn mình. Với ông cũng là tấm gương về sự việc quyết đoán, khỏe mạnh mẽ, thủy chung với đồng chí, bè bạn và ưng ý của cầm cố hệ một lòng một dạ đi theo phong cách mạng. Chuyện về ông qua những người học trò, cùng cả phần đa trí thức tri kỷ như đơn vị thơ trần Việt Phương, khó hoàn toàn có thể kể lại bởi lời. Chỉ hiểu được “Ông già”, “chú Sáu Dân” đang để lại tinh thần trong họ về một lớp bạn thực sự dâng hiến tình yêu đến Tổ quốc, cho lý tưởng cùng không stress tranh đấu vày điều ấy.

____________________

“Chú Sáu Dân” với người làm báo

Phải nói luôn luôn rằng, tôi chưa phải là nhà báo thân mật nhiều năm của nguyên Thủ tướng mạo Võ Văn Kiệt. Tất cả lẽ, tôi tương tự như hàng trăm bên báo từng tất cả dịp gặp gỡ gỡ, phỏng vấn, trò chuyện và có tuyệt hảo sâu nhan sắc về ông. Khi tôi làm VietNamNet Tuần Việt Nam thì nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt vẫn không còn hỗ trợ cố vấn của Ban chấp hành tw Đảng. Dịp đó, “chú Sáu Dân” là nhân đồ dùng của cửa hàng chúng tôi với tư cách nguyên Thủ tướng tá hoặc “ông già về hưu” . Hay thì tôi hỏi gì ông cũng dễ chịu và thoải mái trả lời. Đã vấn đáp rồi thì ít biến hóa và luôn đồng ý đăng. Ngoài ra những câu vấn đáp của ông là đông đảo điều ông sẽ suy nghĩ, trằn trọc nhiều.

Năm 2007, hình như cũng mon 6, VietNamNet gặp hạn béo vì sẽ đăng một bài tránh việc đăng thời điểm đó. Quyết định ngừng hoạt động tờ báo hình như đang lơ lửng đâu đó. Hầu như chuyện diễn biến rất nhanh. Tổng biên tập Nguyễn Anh Tuấn thời điểm đó sẽ đi Mỹ. Ở nhà, phần đông người bàn bạc và nhờ bên thơ trần Việt Phương là thế vấn của tờ báo mang đến ý kiến. Anh Tuấn lúc đó điện thoại tư vấn điện đến tôi nói cứ kể đông đảo sự tình đến chú Việt Phương nghe. Đến bên chú Việt Phương, nhì chú con cháu đang rỉ tai thì chuông điện thoại bàn reo. Chú Việt Phương vào nghe rồi ra đi bảo: “Con vào rỉ tai với chú Sáu Dân. Chú nói mong mỏi bảo con cái gì đó”.

“Chú Sáu Dân” vẫn để lại niềm tin trong họ về một lớp người thực sự hiến dâng tình yêu cho Tổ quốc, mang đến lý tưởng và không căng thẳng tranh đấu bởi vì điều ấy.

Tôi lưu giữ giọng chú trầm, nóng và khôn cùng nghiêm khắc. Chú bảo: “Làm báo phải để ý đến đại cục. Yêu nước thì đúng rồi. đảm bảo an toàn toàn vẹn cương vực là đúng rồi nhưng chưa hẳn các bác các chú không nghĩ là được như các con. Có tác dụng báo trái tim nóng nhưng mẫu đầu nên lạnh, con nhớ chưa? dịp nào nhỏ cũng cần nhớ điều đó. Việt nam net là tờ báo tốt nhưng các con đừng để trái tim lên phía trên đầu”. Rồi chú vơi giọng: “Chú Sáu thương những con nhưng mà chú là ông già về hưu, và lại ở xa quá. Chú lại đang tiếp tục mệt không mờ ra ngay lập tức được. Chiều nay nhỏ qua nhà chú Sáu nam giới (Đại tướng mạo Lê Đức Anh - NV), nói chú Sáu Dân nói vậy đó. Còn giúp thế nào để giúp, không nên nói, chú Sáu nam giới biết cách”.

Tôi nói giống với bên thơ Việt Phương nội dung cuộc trò chuyện. Chú Việt Phương bảo: “Ông già lúc nào cũng sáng suốt, thông minh, hiền lành vậy đó”. Không ngờ đó là lần sau cuối tôi được nghe giọng chú Sáu Dân qua điện thoại. Lần đó, VietNamNet thoát nạn. Dựa vào hai ông Sáu.

Sau đó, dìm lệnh của Tổng chỉnh sửa Nguyễn Anh Tuấn, tôi mời ông cho thăm tòa soạn nghỉ ngơi số 4 láng Hạ (Hà Nội). Có thể anh Tuấn mong tìm thêm sống “chú Sáu Dân” ngọn lửa, ý chí quyết chổ chính giữa đi tới sau vài ba chuyện nghề ko vui. Còn tôi, trong cả cả tối hôm trước đó hì hụi sẵn sàng câu hỏi, nội dung chất vấn để kỳ vọng bao gồm một bài xích báo “hay ho” với nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt.

Cuộc gặp gỡ hôm đó nóng áp, chân tình. Nhưng thời hạn còn lại để tác nghiệp thì anh Tuấn lại trình làng một phóng viên trẻ thao tác với ông. Thời gian đó, tôi ức đến rất có thể khóc, nỗi ấm ức dường như không che được. 

Khi có tác dụng việc dứt với phóng viên báo chí trẻ kia, ông bảo tôi: “Chú Sáu mong mỏi con tiễn xuống lan can máy”. Tôi đi cùng ông một đoạn, ông cười cợt cười chú ý tôi: “Con mong muốn phỏng vấn, ao ước làm bài bác với chú Sáu Dân thời gian nào chẳng được. To rồi ai lại dễ khóc thế? dịp nào đi với chú Việt Phương lên nạp năng lượng cơm với chú Sáu nha”. 

Lúc đó, tôi vừa trinh nữ vừa cảm động ý muốn khóc. Bao gồm thể, nhờ câu nói đó của chú cơ mà tôi bớt được tính xấu đành khô giòn chăng?

____________________

Mười năm, “chú Sáu Dân” vẫn chưa đi xa

Vì công việc, tôi hay chạm chán những tín đồ quen biết ông, thân với ông. Một năm, hai năm, ba năm. Rồi mười năm. Trong khi không ai quên ông. Người bạn thân tri kỷ của “chú Sáu Dân” là bên thơ Việt Phương cũng đã về vị trí ấy, hội ngộ cùng nhau. Đôi lúc, khi cần phải nói lời gan ruột, mọi lời quan yếu đăng báo, tôi thấy mặt đất trống vắng hẳn. Ngày đưa tiễn ông, không ít người khóc. đơn vị báo Nguyễn Anh Tuấn nghe nói vẫn khóc hết sức nhiều. Tôi hiểu bởi sao anh lại khổ sở đến vậy. Người chia sẻ cùng anh, khoan thứ với anh, trợ giúp anh trong bước đường làm cho báo mà lại anh chưa có dịp đáp thường là “chú Sáu Dân”.

Xem thêm: Hà Thảo Linh Là Ai L - Streamer Hà Thảo Linh

Hôm vừa rồi, tôi được gửi tặng kèm cuốn Nhớ Việt Phương - tập nội dung bài viết của chúng ta bè. Trong những dòng tiễn biệt chú Việt Phương có một người rất gần gụi với chú Sáu Dân sẽ ghi “... Không khi nào quên lời Chú dặn về chữ Văn, lời chú răn dạy về chữ Dân...” .

Tôi sẽ tự hỏi chữ Dân ấy là bạn dân xuất xắc “chú Sáu Dân”? Rồi tôi từ trả lời, cả hai. “Chú Sáu Dân” chắc hẳn rằng có đông đảo phẩm chất, mọi nét mà những người dân thường như tôi ko được biết, được bệnh kiến; tuy thế điều tôi cảm thấy được là chú siêu đỗi gần gụi và luôn lo cho số đông người bình thường như tôi, như bọn chúng ta. 

Tôi vô cùng hàm ơn nghề báo, vì nhờ cầm cố mà tôi được chạm mặt gỡ những người lớn như “chú Sáu Dân”. Đặc biệt, được chúng ta sẻ chia, dạy bảo những bài học kinh nghiệm cuộc đời.