Chúa Chổm Là Ai

     
Giới thiệu Hoạt động chuyên môn, nghiệp vụCông tác trưng bàyTin tức Trưng bày Trưng bày chăm đềNghiên cứu giúp Khảo cổ họcẤn phẩmDự án BTLSQG Thông tin có ích Hỗ trợ
Lê Trang Tông (1533-1548) là vua bên Hậu Lê trong lịch sử vẻ vang Việt Nam, tên thật là Lê Duy Ninh. Ông còn được dân gian ưu tiên cho mỹ danh bần hàn chúa Chổm.

Bạn đang xem: Chúa chổm là ai


Lê Trang Tông (1533-1548) là vua bên Hậu Lê trong lịch sử hào hùng Việt Nam, thương hiệu thật là Lê Duy Ninh. Ông còn được dân gian ưu ái cho mỹ danh bần hàn chúa Chổm.


Xung quanh cuộc sống vua Lê Trang Tông có không ít giai thoại dân gian, nhất là giai thoại về thời hàn vi của ông. Giai thoại Tương truyền rằng, khi Mạc Đăng Dung chiếm ngôi vẫn giam vua Lê Chiêu Tông làm việc phường Đông Hà, nhà vua cất được quả ấn “ngọc tỷ truyền quốc”. Gồm cô chào bán rượu xinh đẹp, ăn uống nói tất cả duyên, vốn bạn làng Lủ (Kim Lũ) gần bên sông Tô lịch thường với rượu, bánh đến xuất bán cho lính canh ngục.

Thấy vua bị giam, cô cực kỳ thương tình; cha cô trước là một trong những viên quan bé dại của bên Lê, nhức lòng trước cảnh vua chạm mặt bước suy vong mà chưa xuất hiện con nối nghiệp, đề xuất đã bày cho đàn bà đem hàng mang đến bán ở trong phần giam, chuốc rượu mang đến quân canh, hóng dịp lẻn vào tự tình với vua. Khi được tin cô đã tất cả thai, vua Chiêu Tông lén giao cho cô dòng ấn ngọc làm dấu tích cùng dặn trốn đi, sau này đẻ đàn ông sẽ bao gồm ngày phục thù. Sau đó, công ty vua bị bọn họ Mạc giết mổ chết, cô gái làng Lủ lánh đi vị trí khác, hình thành một đàn ông đặt tên là Chổm.

Nhà nghèo, Chổm phải đi làm việc thuê cùng kiếm củi nuôi mẹ, đầy đủ lần vào thành bán củi hay la cà vào nạp năng lượng ở những quán cơm trắng cửa ô. Chổm nạp năng lượng hàng nào là sản phẩm ấy hôm đó buôn bán đắt như tôm tươi. Vậy nên những hàng thi nhau chèo kéo mời Chổm ăn, uống rượu và chuẩn bị sẵn sàng cho chịu. Ðược thể, Chổm đánh chén hoang tàn, tiêu xài bạt mạng, nợ đìa khắp nơi. Ai đòi, Chổm cũng chỉ bảo: đợi lúc tôi làm ra sẽ trả.

*
Đền cúng vua Lê Trang Tông. (Ảnh minh họa)

Tướng Nguyễn Kim, cựu thần triều Lê chiêu quân khử Mạc, ước ao tìm một người dòng bao gồm nhà Lê để ba cáo thuộc thiên hạ, chế tạo danh chủ yếu ngôn thuận cần đã trá hình ra Bắc thăm dò. Một đêm, tất cả vị thần báo mộng “Ðón làm việc sông Tô, thấy ai "cờ son, nón sắt" đấy chính là nhà vua đấy!”.

Hôm sau, Nguyễn Kim chờ mãi, đến trưa bắt đầu thấy một bè củi lờ đờ trôi đến. Trời mưa, chàng trai đen đủi trên bè nhóm chảo gang thổi nấu kẹo cụ nón; tay nắm cây sào bao gồm quấn loại khố đỏ. Ông đoán ra "cờ son, nón sắt" chắc là đây, bèn call vào hỏi quyền lực và bắt chuyển về gặp mẹ.

Xem thêm: Top Những Bài Thơ 4 Chữ Về Quê Hương, Làm Thơ 4 Chữ Về Quê Hương

Mẹ Chổm lúc biết rõ đây là người bao gồm thiện chí phù Lê bắt đầu đưa ngọc tỉ ra với kể đầu đuôi. Hai bà mẹ con Chổm được bí mật đưa về Ái châu (Thanh Hoá), Chổm được tôn vinh làm vua...

Sau khi nhà Mạc bị diệt, triều đình nhà Lê quay trở về Thăng Long, lúc kiệu vua mang lại cửa ô, tiếng đồn vang khắp nơi, những chủ hàng cơm rượu ùn ùn kéo đến mừng đón và đòi nợ cũ của đời vua trước. Vua sai quan quân nhân lấy tiền trả họ; thấy thế, nợ một bọn họ đôn lên gấp mười với khối kẻ cũng mạo nhận là nhà nợ đến đòi khống. Quan hầu cận đếm tiền mãi, trả mỏi tay chưa hết nợ, mà người đòi vẫn kéo đến, bèn tung tiền mang đến ai nhặt được từng nào thì lấy. Ðến gần cửa ngõ Ðại Hưng, đám nhà nợ ngày dần đông, không còn ra thể thống gì, một viên tướng mạo thấy vậy bèn hạ lệnh “Cấm Chỉ” không một ai được đòi nữa. Khu vực ấy ngay gần một vấp ngã tư, sau thành tên bổ tư cấm chỉ (nay là phố Tống Duy Tân, Hà Nội).

Đâu là sự việc thực?

Mặc cho dù dân gian khoác nhiên xác định chúa Chổm đó là vua Lê Trang Tông nhưng chính sử lại không tồn tại một cái nào nói đến vấn đề này. Thậm chí, một vài sách còn khẳng định việc gắn vua Lê Trang Tông là chúa Chổm chỉ vì chưng dân gian dựng nên.

Thân núm và cuộc đời của vị vua này được viết vào Từ điển bách khoa toàn thư mở như sau: Đầu vậy kỷ 16, đơn vị Hậu Lê suy yếu. Sau khi các cuộc khởi nghĩa nai lưng Tuân, phụ thân con è cổ Cảo bị dẹp, quyền hành lọt vào tay các tướng lĩnh. Những tướng chia bầy đánh lẫn nhau. Cuối cùng, Mạc Đăng Dung thu được chiến hạ lợi, thịt hai đồng đội vua Lê Chiêu Tông và Lê Cung Hoàng, lập ra bên Mạc (1527).

Năm 1533, cựu thần bên Hậu Lê là Nguyễn Kim không phục nhà Mạc, chạy vào Thanh Hoá lập lực lượng riêng, rồi đón lập Lê Duy Ninh trên Ai Lao, tức là Lê Trang Tông, tái lập nhà Hậu Lê.

Xem thêm: Cho Dung Dịch Naoh Dư Vào Dung Dịch Gồm Fe(No3)2 Và Fe(No3)3, Thu Được Kết Tủa X

Khi Mạc Đăng Dung thịt vua Chiêu Tông, cướp nơi ở Lê thì Lê Duy Ninh còn nhỏ, được một viên quan lại là Lê quán ẵm chạy trốn lịch sự Ai Lao (Lào), rồi đổi tên là Huyến. Một thời gian sau, các cựu thần nhà Lê dựng cờ chống Mạc, sẽ đón Lê Duy Ninh về làm cho vua, sự kiện đó diễn ra năm Qúy ganh (1533) và ông trở thành biểu tượng để tổ hợp nhân trung khu trong sự nghiệp Trung Hưng, “phù Lê diệt Mạc”.

Tháng 1 năm Mậu Thân (1548), vua Lê Duy Ninh mất, lâu 34 tuổi, làm vua được 16 năm, quân thần thái miếu hiệu là Trang Tông. Sử sách đánh giá: “Vua chạm chán vận gian truân, nhờ vào được bề tôi cũ tôn lập, bên phía ngoài kết nước trơn giềng, phía bên trong dùng được tướng giỏi, cho nên vì thế người đều phấn kích làm việc, nới bắt đầu Trung hưng gây ra từ đấy” (Đại Việt sử cam kết toàn thư).

Tuy nhiên, việc sử sách ghi Trang Tông là nhỏ của vua Lê Chiêu Tông, sinh vào năm 1514, lại khiến các bên nghiên cứu nghi ngờ vì khoảng cách giữa vua phụ thân Chiêu Tông và vua nhỏ Trang Tông quá ngắn, chỉ tất cả 8 năm. Trong lúc đó, bên Mạc, vào biểu tâu đơn vị Minh, tỏ bày về việc cướp căn nhà Lê nói rằng: Nguyễn Kim dựng con mình lên ngôi, dối trá là bé của vua Chiêu Tông… vày vậy, thân phận thực sự của vị vua này mang lại nay vẫn còn gây nhiều tranh cãi.