Ai là vị trạng nguyên trẻ tuổi nhất nước nam?

     
(PLVN) -Ngay từ lúc còn nhỏ, Nguyễn Hiền đang là cậu bé nhỏ thông minh, hiếu học lại có thiên bẩm về chữ nghĩa nên lúc đỗ Trạng Nguyên, ông new chỉ 13 tuổi. Chỉ tiếc nuối rằng, ông nhanh chóng đoản mệnh, giả dụ không năng lực đó rất có thể giúp quốc gia nhiều hơn nữa...

Bạn đang xem: Ai là vị trạng nguyên trẻ tuổi nhất nước nam?


*
Trạng Nguyên Nguyễn Hiền với câu đố chữ Điền lừng danh trong lịch sử.

Vị Tân khoa trẻ con tuổi

Nguyễn hiền đức quê sinh hoạt Dương A, thị trấn Thượng Nguyên, lấp Thiên ngôi trường sau đổi là trấn Sơn phái mạnh Hạ (nay huyện Nam Trực, tỉnh nam Định). Thuở nhỏ, ông học tập thông viết thạo, được mọi tín đồ quý mến. Tương truyền, lúc lên 10 tuổi, gia đình cho ông tới trường thầy chùa. Thầy chùa bắt đầu viết được 10 trang giấy, hiền đức liền phát âm được ngay như tín đồ đã từng đến lớp rồi.

Năm 11 tuổi, tiếng tăm Hiền vẫn lừng lẫy ở khiếp đô và được ca ngợi là thần đồng. Bấy giờ có tín đồ họ Đặng từ bỏ thấy tôi đã đọc hết những sách, nghe tiếng tăm Hiền hy vọng đến demo tài văn bút, liền tìm đến nhà Hiền và lấy đầu đề theo bài phú "Phượng hoàng sào a, kì lạm du úc". Khách hàng ra hạn số câu và mỗi câu đều phải có tiếng chỉ về một loài thế thú.

Hiền ứng khầu đáp tức thì rằng: "Phi long kiên chiểu/Mã bất xuất hà /Ý bỉ Hữu Hùng đưa ra thế/ Ấp vu Duyên Lộc bỏ ra a". Nghĩa là: "Rồng không bay lên chỗ ao, hồ/Ngựa không từ sông phi ra/ Đẹp thay đời tất cả họ Hữu Hùng/Làm nhà tại nơi Duyên Lộc.

Người chúng ta Đặng rất là thán phục với tấm tắc khen “Thiên tài! Thiên tài!”. Năm ấy, nhân từ thi hương thơm đỗ đầu (Giải nguyên). Vào thời điểm năm Thiên ứng chủ yếu Bình thứ 16 (âm kế hoạch năm Tân Mùi), vua trần Thái Tông trọng dụng thánh thiện tài, tiếp đãi kẻ sĩ. Vua đến mở khoa thi lớn. Nguyễn Hiền new mười ba tuổi về tởm ứng thí và mau lẹ được mang đỗ trạng nguyên. Khóa thi này, ngoài Nguyễn hiền đức đỗ Trạng Nguyên còn tồn tại 2 fan khác đỗ cao với cũng cùng bao gồm một điểm chung. Đó là họ các còn khôn xiết trẻ tuổi.


*
Đền bái Trạng Nguyên Nguyễn hiền đức tại phái mạnh Định

Người đỗ đồ vật hai đó là Lê Văn Hưu, Bảng Nhãn 18 tuổi với Đặng Ma La, Thám Hoa 14 tuổi. Chúng ta ít chạm chán nhiều tài liệu viết về Thám Hoa Đặng Ma La mà lại tên tuổi của vị lương y lỗi lạc Lê Văn Hưu được tương đối nhiều sử sách ghi lại. Sau này, Lê Văn Hưu có thời gian ra làm cho quan nhưng nhà yếu thời gian ông dành cho nghề thuốc.

Về Trạng nguyên Nguyễn Hiền, mặc dù còn bé dại tuổi tuy vậy phong thái trường đoản cú nhiên, đĩnh đạc, đối ứng trôi chảy. Vô cùng ngạc nhiên, Vua trần Thái Tông mới tò mò và hiếu kỳ hỏi vị Tân khoa: "Trạng nguyên học tập ở đâu?". Trạng hiền lành quỳ tâu: "Thần xin tâu bệ hạ, thần chỉ học thần...và thỉnh thoảng tất cả hỏi sư ông ở miếu làng thêm đôi cha chữ.

Vua thấy Trạng hiền lành nói năng quê kịch mà còn có vẻ kiêu căng không được ưng ý nên truyền phán buộc Trạng trở về học lễ nghĩa thêm. Trạng Hiền chính vì như thế chưa được ban áo mão. Trạng nhân hậu về quê, ngày ngày phát âm sách nhưng vẫn ham nghịch bời, thường dịp rỗi rãi vẫn cùng trẻ con cùng lứa nghịch khăng, thả diều.

Đại Việt sử cam kết toàn thư cũng biên chép lại sự kiện này. "Năm chính Bình thiết bị 16, Vua nai lưng Thái Tông ngự làm việc sân đình, chạm chán các vị tân khoa đỗ cao vào kỳ thi. Thấy nhân từ tuy còn bé dại tuổi, không rõ hình thức lễ nghĩa đề nghị chưa ban nón áo, chỉ cho người hộ tống về quê nhằm học thêm phép tắc".

Câu chuyện tiếp sứ Tàu

Một lần, sứ nhà Nguyên sang trọng nước ta. Cho là Đại Việt không có người tài, lại trầm trồ mình gọi biết hơn người nên ko coi ai ra gì. Y đưa ra một nhỏ ốc xoắn nhờ xâu qua ruột nó một gai chỉ mảnh. Viên sứ ngênh ngang đến biết: "Được như vậy, ta new chịu vào thành".

Biết rõ viên sứ ao ước thử tài quân dân Đại Việt, Vua trằn Thái Tông bèn truyền cho những quan tìm phương pháp xâu thử tuy vậy vị nào thì cũng loay hoay cùng đành lè lưỡi, nhấp lên xuống đầu. Bỗng có bạn mách Vua hỏi thử Trạng nguyên Nguyễn Hiền. Vua sực ghi nhớ bèn nhanh chóng cử fan đi hỏi Trạng.

Viên quan được giao việc về xã Dương A gặp gỡ ngay một là trẻ em chăn trâu nghịch khu đất đầu làng. Thấy trong số đó có một cậu bé mặt mũi khôi ngô đã bày cho lũ bạn đắp một nhỏ voi bởi đất cơ mà tứ chỉ lẫn tai, vòi... Rất có thể ngoe nguấy cử đụng được, sứ giả đồ gia dụng chừng đó là Trạng hiền đức bèn buông một vế đối thăm dò coi đúng có phải là Trạng Nguyên không. Thực ra, vị quan lại này nghe danh tiếng của Trạng nguyên Nguyễn Hiền đang lâu mà lại chưa chạm mặt mặt, ông mượn thời điểm này cẩn thận thấy tai nghe.

Xem thêm: Công Cuộc Cải Cách Mở Cửa Ở Trung Quốc 1978, Cải Cách Và Mở Cửa Ở Trung Quốc 1978 Nay


*
Truyện tranh giai thoại về Trạng nguyên Nguyễn Hiền.

Vị quan liêu ra vế đối: "Tự là chữ, đựng giằng đầu, tử là con, nhỏ ai bé ấy?". Cậu nhỏ nhắn nghe được, ko ngước khía cạnh lên, cũng ung dung buông một câu: "Vu là chưng, trườn ngang lưng, đinh là đứa, đứa làm sao đứa này".

Về câu đối của viên quan liêu nọ, ý kiến của ông này xuất một vế đối theo lối chiết tự chữ Hán. Chữ tự có hai phần tử trên như loại giằng xay, dưới là chữ tử. Để nguyên tự tức là chữ, bỏ giằng trên còn sót lại chữ tử nghĩa là con và gắn luôn luôn với vế nôm tiếp đó thành một câu hỏi nửa chữ nửa nôm. Thắc mắc cũng có sắc thái của tín đồ trên hỏi kẻ dưới.

Thấy kẻ thù ra vế đối như vậy, Trạng thánh thiện cũng đối lại bằng cách chiết tự phối kết hợp với một trong những phần nôm, chữ vu là chưng có hai nét ngang cùng một nét móc, quăng quật nét ngang ở dưới thành chữ đinh tức là đứa, đi cùng với với làm sao đứa này là một trong vế đối ý rất chỉnh và có phần xấc xược xược. Nhận câu đối lại, viên quan không còn tỏ ra khó chịu mà trái lại, rất vui tươi vì thực thụ đây đó là Trạng Nguyên Nguyễn Hiền.

Ông ta bèn xuống chiến mã truyền lại ý vua vời Trạng về kinh. Tuy nhiên Trạng hiền đức không chịu, viện lẽ rằng, trước vua cho trạng kém lễ buộc về, tuy vậy lần này vua đến vời Trạng lên lại cũng không duy trì đúng lễ. Viên quan lừng chừng làm nắm nào, phải trần tình tình đầu chuyện sứ giả nước ngoài đưa câu đố mà chưa ai giải được. Trạng hiền nghe biết chỉ cười, trở về với đám trẻ con chăn trâu. Chờ cho viên quan tiền lên ngựa đi một đoạn, ông mới xui đám trẻ cùng hát:

Tích tịch tang, tích định kỳ tang!/ Bắt bé kiến càng buộc chỉ ngang lưng/ bên thì mang giấy mà bưng/ mặt thì sứt mỡ loài kiến mừng loài kiến sang/ Tích tịch tang, tích định kỳ tang!

Viên quan liêu nghe nhẩm ở trong lời ấy, biết Trạng đang chỉ biện pháp giải đó, hân hoan ra về. Ngay sau khi đối đáp được sứ thần Trung Hoa, Vua è Thái Tông chỉ định cho quân lính mong mũ mão Trạng Nguyên về tận quê của Nguyễn hiền đức mời ông ra giúp nước.

Về mang đến triều đình, sứ thần nhà Nguyên Đô Sử vẫn còn ở lại đây. Thấy vị Trạng Nguyên Đại Việt còn không nhiều tuổi, tỏ rõ sự coi thường. Hắn ta ra vế đố: Lưỡng Nhật bình đầu Nhật/ Tứ đánh điên đảo Sơn; Nhị vương tranh độc nhất quốc/ Tứ khẩu vẫy vùng gian.

Hiền đứng mà vấn đáp ngay rằng: "Đó là chữ điền vậy". Sứ Bắc thán phục, nhân hậu liền được vua trao cho chức Công bộ Thượng thư. Và ít lâu sau triều đình phương Bắc lại gửi thông điệp với 2 chữ "Thanh thủy". Vua không hiều thông điệp mong mỏi nói gì. Hiền lý giải ngay rằng: "Tháng 12 xuất quân". Thời bấy tiếng Bắc triều ý muốn cầu viện biên giới, lợi dụng những hào trưởng địa phương để dễ bề ứng phó Vua tôi đơn vị Trần. Nghe vậy, Vua trần Thái Tông bèn cử binh hùng tướng giỏi dẹp bè bạn tay sai. Vào thời điểm tháng 12, giặc Nguyên lui vì chưng kế hoạch ko thành.

Những năm có tác dụng quan trong triều, Nguyễn Hiền có nhiều kế sách hay nhằm phò vua giúp nước. Năm Ất Hợi, nước ta lại bị giặc Chiêm Thành xâm lược, nhà vua siêu lo bèn giao mang lại trạng nguyên Nguyễn Hiền tiến công giặc giữ lại nước.

Chỉ ít lâu sau, quân giặc thất bại, Trạng nhân từ thu quân về Vũ Minh đánh mở tiệc khao quân và tâu lên vua. Bên vua vô cùng phấn kích và phong cho ông Trạng chức "Đệ duy nhất hiển quý quan". Về nông nghiệp, ông mang đến đắp đê quai phân phát sông Hồng, cải tiến và phát triển sản xuất mùa màng win lợi. Về quân sự, ông đến mở sở hữu võ con đường để rèn quân luyện sĩ.

Ngày 14 mon 8 năm Bính Tý, Trạng nguyên Nguyễn hiền lâm bệnh trở nặng và qua đời, thọ 21 tuổi. Bên vua thương nhớ tiếc truy phong ông là "Đại vương thành hoàng" cùng tôn làm thần nghỉ ngơi 32 nơi, trong đó có đình Lại Đà sinh sống xã Đông Hội - thị xã Đông Anh, Hà Nội.

Xem thêm: Chuyên Gia Sinh Tồn Bear Grylls Là Ai, Bear Grylls Là Ai, Bear Grylls

Hiện nay, tại thường thờ Trạng Nguyên Nguyễn hiền đức ở quê hương ông, buôn bản Dương A (Nam Thắng, phái mạnh Trực, phái nam Định) còn giữ được nhiều bài vị, nhan sắc phong, câu đối, đại tự, đặc biệt quan trọng bảo tồn được cuốn Ngọc phả nói về sự nghiệp của ông, trong những số ấy có câu mệnh danh tài năng của Nguyễn hiền khô như sau:

"Thập nhị tuế khôi khai lưỡng quốc, Vạn niên thiên tuế lập tam tài". Tạm bợ dịch là: "Mười nhì tuổi khai khoa hai nước, ngàn năm ghi mãi chữ tam tài". Mếm mộ và cảm phục kĩ năng của ông, thị trấn Thượng Hiền đổi tên thành thị xã Thượng Nguyên nhằm tránh phạm húy thương hiệu ông.